چه جوري نماز خونش بكنم

با سلام خدمت شما پرسشگر گرامي از اينكه با ما در ارتباط هستيد قدرداني مي كنم و اميدوارم كه ارتباط شما تداوم داشته باشد. برادر گرامي ؛ شناختن تمايلات طبيعي و تمنيات فطري نوجوانان و ارضاي صحيح هر يك از آنها، اساسي ترين پايه تربيت ديني نسل نوجوان جامعه است، بنابراين در گام اول بايد اين تمايلات و خواسته هاي دروني را شناسايي كنيد و برنامه تربيتي خود را بر اساس آن قرار دهيد.

قبل از اينكه راهكارهاي دعوت فرد مورد نظر به نماز را بيان كنم لازم است چند نكته را متذكر شوم:

1. براي اينكه تلاش هاي تربيتي شما به نتيجه برسد بايد در زمينه ويژگي هاي دوران نوجواني اطلاعات كاملي را داشته باشيد از اينرو لازم است با دقت كتابهايي كه در رابطه با روان شناسي نوجواني چاپ شده است را مطالعه كنيد.

2. در تربيت ديني افراد جامعه توجه داشته باشيد كه دين و مذهب در كودكي احساس ، در نوجواني دانش و در جواني بينش و نگرش است . يعني كودك از راه تقليد و احساس نياز دروني به سوي دين و نماز و عبادت گرايش پيدا مي كند و در نوجواني نوعي جستجو گري نسبت به دين و مذهب در وجود ش پديدار مي گردد و از خود سؤال مي كند از كجا آمده است ، چرا آمده است و به كجا مي رود ، فلسفه دين و مذهب و نماز و عبادت چيست ؟ در اين مرحله والدين و مربيان علاوه بر نقش الگويي، بايد به سؤالات اساسي نوجوانان در مورد مسائل ديني و مذهبي آنان به نحو شايسته پاسخگو بوده باشند و يا فرزندان را به سوي منابع و مراجع جهت كسب اطلاعات راهنمايي كنند . در مرحله جواني كه ديگر دين با وجودش عجين گشته و جزئي از وجود او شده است ، او از دريچه دين به پديده ها مي نگرد و روابط خود با ديگران و اجتماع را براين اساس پايه ريزي مي كند.

3. به عقيده روان شناسان، دوران نوجواني و بلوغ، دوره بروز احساسات مذهبي و شكفته شدن تمايلات ايماني و اخلاقي است. همه نوجوانان فطرتا كنجكاو و خداجو هستند، اما بايد به خاطر داشت كه هميشه با زبان منطق و استدلال نمي توان اين استعداد فطري را بيدار نگاهداشته و پرورش داد؛ بلكه از علاوه بر زبان منطق مي توان آنان را با تجربه دورني دين آشنا كرد تا لذت ياد خدا را با تمام وجود درك كنند.

4. امر تربيت به صورت تدريجي شكل مي گيرد، بنابراين توقع نداشته باشيد كه با بكارگيري شيوه هاي مختلف تربيتي فرد مورد يك شبه نماز خوان شود؛ بلكه بايد اين امر با صبر و حوصله انجام پذيرد و بايد از هرگونه عجله و برخوردهاي تند و غير تربيتي پرهيز شود.

5. چگونگي نگرش نوجوانان نسبت به جهان هستي ،محيط اطراف، آداب و تربيت و ارزشهاي حاكم بر خانه و جامعه متاثر از 1.برداشتهاي ذهني (شناخت ) ،2. احساسات و عواطف

انسان ها با كسب آگاهي درباره هر مساله اي ،احساس خاصي(حالت خوشايندي و يا ناخوشايندي ) نسبت به آن پيدا مي كنند.اگر شناخت انسان نسبت به پديده اي مثل نماز توام با احساسات ناخوشايند و نامطلوب باشد ،نتيجه اي به غير از به وجود آمدن نگرش منفي و بازدارنده به همراه نخواهد داشت .اگر شناخت انسان نسبت به پديده اي مثل نماز توام با احساسات خوشايند ومطلوب باشد ،زمينه ايجاد نگرش يا آمادگي رواني مثبت نسبت به آن مي گردد كه تقويت چنين نگرشي نيز بسيار آسان است؛ بنابراين لازم است علاوه بر اينكه شناخت هاي فرد مورد نظر را در رابطه با نماز تصحيح مي كنيد، بايد زمينه به وجود آمدن احساسات مثبت درباره نماز را هم در او ايجاد كنيد.

اكنون كه تا حدي با نكات كلي و مهمي كه در اين مسير بايد به آن توجه شود آشنا شديد، به بررسي راهكارهاي عملي موضوع مد نظر شما مي پردازيم:

در اولين گام لازم است تا ارتباط عاطفي خود را فرد مورد نظر تقويت كنيد، زيرا تا زماني كه ارتباط عاطفي بين شما و فرد مورد نظر بر قرار نشود، به كارگيري شيوه هاي تربيتي نمي تواند تاثير چنداني داشته باشد. اگر ذهن و قلب نوجوان را به صندوقچه اي تشبيه كنيم كه در آن قفل مي باشد تنها راه باز كردن در اين صندوقچه ارتباط عاطفي با نوجوان است؛ پس تمام همت خود را بكارگيريد تا ارتباط عاطفي خود را با او بيشتر كنيد؛ هر چقدر شما در اين مرحله موفق شويد، موفقيت شما در رسيدن به هدفتان بيشتر خواهد شد.

پايدارترين و در عين حال خوشايندترين يادگيري ها، يادگيري مشاهده اي است كه سبب ايجاد نگرش مثبت و انگيزه قوي و غني در نوجوان مي شود. درچنين يادگيري اي مشاهده ويژگي هاي الگو براي نوجوانان فوق العاده حائز اهميت است؛لذا نحوه نماز خواندن بزرگترها و افرادي كه به عنوان الگو براي او مطرح هستند، چگونگي نگرش آنها نسبت به نماز، تلقي آنها از اهميت و عظمت نماز ،رفتار آنها قبل از ايستادن به نماز، هنگام اقامه نماز و بعد از اتمام نماز، از جمله عوامل بسيار مهمي است كه در ايجاد و پرورش احساسات مذهبي بخصوص تمايل به نماز خواندن در نوجوانان دخيل است. از اينرو لازم است با رفتارتان او را دعوت به دين و ارزشهاي ديني كنيد «كونوا دعاه الناس بغير السنتكم» پيامبر فرمود مردم را با غير زبان به دين دعوت كنيد. زيرا مشاهده رفتار ديگران در تأثير پذيري انسان بسيار مؤثر است. اين كار هم به نفع شماست يعني عملا خود شما كمال پيدا مي كنيد و هم باعث تشويق و تحريض ايشان براي عمل كردن به احكام و ارزشهاي دنيوي مي شويد.

از شيوه هاي تربيتي غير مستقيم استفاده كنيد. در اين شيوه به جاي اينكه محتواي تربيتي به صورت مستقيم به مخاطب انتقال داده شود؛ به صورت غير مستقيم مخاطب در معرض پيام هاي تربيتي قرار مي گيرد. تهيه و اهدا كتبي كه درباره نماز مي باشد؛ نوشتن رواياتي كه با موضوع نماز است و قرار دادن آن در جايي كه مخاطب با آن روبرو شود و يا هر چيزي كه احتمال مي دهيد در تشويق او براي خواندن نماز اول وقت مفيد است فراهم كنيد مثلا از نوار مربوط نماز يا فيلم مربوط به نماز يا داستان هايي از انسان هاي موفقي كه به نماز اهتمام داشته اند.... مي تواند در اين ميان مفيد باشد.

دوست در شكل گيري شخصيت نوجوان نقش مهمي دارد، تاثير دوست بر رفتارهاي نوجوان نا محسوس است بگونه اي كه حتي خود نوجوان هم از اين تاثير آگاه نمي شود؛ بنابراين در برنامه تربيتي خود سعي كنيد، فرد مورد نظر با افراد متدين معاشرت داشته باشد.

در صورت همكاري با شما و لو يك گام و يا انجام داددن كوچك ترين رفتار مثبت از طرف او را ، مورد تشويق قرار دهيد.

سعي كنيد او را با لذت ياد خدا آشنا كنيد، زماني كه فردي با لذت ياد خدا آشنا شد؛ محال است از ياد خدا غافل شود. شركت در مراسمات خاص مذهبي مانند شب هاي احيا، عزاداري امام حسين عليه السلام، مسافرت هاي مذهبي مانند زيارت امام رضا عليه السلام و... مي تواند در راه مفيد باشد.

از فرصت هايي كه رد ماه رمضان وجود دارد به خوبي استفاده كنيد و آمادگي دل ها براي دريافت انوار الهي در ماه بهره ببريد.

براي اينكه بتوانيد در اين راه موفق باشيد لازم است كه با خانواده فرد مورد نظر ارتباط منظمي داشته باشيد و برنامه تربيتي خود را با هماهنگي آنان دنبال كنيد.

از لحن آمرانه، توهين و تحقير به شدت پرهيز كنيد.

از صميم قلب براي موفقيت خودتان و براي هدايت او دعا كنيد و بدانيد كه اگر در كارتان جديت و اخلاص داشته باشيد ، حتما موفق مي شويد.

درباره قسمت دوم سوال شما(علائم استمنا هم دارد چه كار بايد بكنم؟) بايد بگويم از روي حدس و گمان نمي توان افراد را به گناه متهم كرد؛ بنابراين به صرف مشاهده برخي علائم ظني كه به هيچ عنوان نمي توان دليلي بر گناه باشد نمي توان نتيجه گرفت كه فرد مورد نظر مرتكب گناه شده است؛ پس بهتر است در اين مورد به هيچ عنوان به صورت مستقيم با او سخن نگوئيد. در پايان ذكر اين نكته ضروري است كه چنانچه شما در علاقمند كردن او به نماز موفق شويد، فرد موردنظر به صورت خودكار گناه را ترك مي كند، پس براي اينكه او را در ترك گناه ياري دهيد لازم است كه تمام تلاش خود را براي نماز خوان كردن او بكارگيريد.

اميدوارم با بكارگيري دقيق راه هاي بالا بتوايند گام موثري در علاقمند كردن فرد مورد نظر به نماز برداريد و ما را در ثواب اين كار بزرگ سهيم كنيد.

همجنسگرايي، علل و درمان

نياز به محبت ورزيدن به ديگران و مورد محبت ديگران واقع شدن دقيقا يک نياز عاطفي است. اين نياز در طي مراحل مختلف رشد و در مراحل گوناگون زندگي شکل هاي مختلفي پيدا مي کند و در هر دوره اي به گونه اي متناسب با آن زمان بايد ارضا شود. در دوره نوزادي از طريق والدين به خصوص مادر با بوسيدن نوزاد، در آغوش گرفتن او و نگاه هاي محبت آميز مادر به او و با چسباندن او به خود نياز کودک ارضا مي شود. در اين دوره تأمين نيازهاي عاطفي کودک به اندازه نيازهاي فيزيولوژيکي مانند آب و غذا و پوشاک براي رشد نوزاد ضرورت دارد. در دوره کودکي تأمين اين نياز توسط اعضاي خانواده و همه کساني که به نحوي با کودک ارتباط دارند تأمين مي شود. در دوره نوجواني از طريق دوستان و گروه همسالان و در دوره جواني از طريق دوستان، خويشاوندان و همسر به اين نياز پاسخ داده مي شود. روان شناسان علت وابستگي انسانها را به يکديگر همين نيازهاي عاطفي مي دانند. اگر اين نيازها از همان اول به طور صحيح و به موقع تأمين شود نوزاد، کودک و نوجوان وابستگي ايمن پيدا مي کند و الا وابستگي ناايمن و مرضي در او شکل مي گيرد يعني در عين حال که به ديگران وابسته است ولي احساس امنيت کافي نيز نمي کند و مستعد انواع اختلالات رواني مانند بيماري هاي اضطرابي، افسردگي و... مي شود و دير يا زود به دامن يکي از اين بيماري هاي رواني فرو مي غلتند.

گفتني است اساس و پايه دوستي ها در سن نوجواني و جواني که با جذبه و شور زيادي همراه است، غالبا بر مبناي عواطف و احساسات شکل مي گيرد و نه بر اساس منطق و عقل.

مقدمه اين دوستي ها ممکن است جاذبيت يک فرد از نظر ظاهري يا شخصيتي يا پاره اي از صفات اخلاقي باشد که او را براي فرد ديگر دوست داشتني مي سازد که توانسته در روح و روان او تأثير عميقي بگذارد و خلأ عاطفي اش را به وسيله آن پر کند. ماهيت اين دوستي گرچه در ابتدا دوستانه، پاک و بي شائبه است، ولي امکان آلوده شدن آن به مسايل ديگر وجود دارد. زماني که اين علاقه به اوج خود مي رسد، آنها را دچار سرگرداني مي کند که اکنون چه بايد بکنند. اين سرگرداني ممکن است با بعضي آثار مخرب ديگري همراه شود.

دوست گرامی، در مورد علل روي آوردن به همجنس گرايي هنوز توضيحي كه مورد قبول همه ي پزشكان وروانشناسان باشد وجود ندارد و برخي متخصصان به علل رواني – اجتماعي وبرخي به ديگر عوامل زيستي (کارکرد نامتعادل غدد و هورمونهای جنسی) اشاره داشته اند. علل هم جنس بازي از ديدگاه رواني ـ اجتماعي آشفته بودن روابط ميان والدين وفرزندان، يادگيري هاي نادرست ومحيط اجتماعي ناسالم مي باشد و به طور خلاصه مي توان به كنترل نداشتن بر غريزه جنسي اشاره داشت. اما آنچه مسلم است اين كه چنين رفتاري حتي از جانب افراد مبتلا به اين عمل نابهنجار تلقي مي شود و لازم است کنار گذاشته شود.

همجنس گرايي (homosexuality) يعني ارضاي غريزه جنسي از طريق همجنس (مانند لواط- در مردان - و مساحقه- در زنان) به هر شکل که باشد حرام و گناه کبيره محسوب مي شود. خوب است بدانید اصل همجنسگرایی، گناه محسوب نمی شود چون یک رفتار نیست بلکه میلی است درونی که گاه بدلیل کارکرد نامناسب هورمونی رخ می دهد و گاه فرد از این حالت بیزار است. البته رفتار جنسی مطابق با این کشش، در اسلام و همه اديان الهي حرام است و علاوه بر عقوبت شديد دنيوي و اخروي اثرات و پيامدهاي شديد و غير قابل جبران در پي دارد. چون همجنس گرايي نوعي انحراف جنسي به حساب مي آيد و مانند هر انحرافي پيامد خاص خود را در بدنبال دارد مانند اينکه موجب تنفر از جنس مخالف و علاقه به جنس موافق مي شود. همجنس بازي علاوه بر مضرات بهداشتي و رواني که دارد با فطرت انساني مغايرت دارد و اين امر باعث تعطيل شدن توالد و تناسل و گرايش افراد به جنس موافق و در نتيجه موجب تعطيلي توالد و تناسل خواهد شد. بديهي است اين امر با هدف آفرينش منافات خواهد داشت. پس همجنس بازي حرام بوده و از گناهان کبيره به حساب مي آيد.

اصولا طبيعت زن و مرد آن چنان آفريده شده است كه آرامش و اشباع غرايز خود را در علاقه به جنس مخالف (از طريق ازدواج سالم) مي جويد، و هر گونه رفتار جنسي غير اين صورت، انحراف از طبع سالم انساني و يكنوع بيماري رواني است كه اگر به آن ادامه داده شود روز به روز تشديد مي گردد و نتيجه اش بي ميلي به «جنس مخالف» و اشباع ناسالم از طريق «جنس موافق» است.

اين گونه روابط نامشروع در ارگانيسم و بدن انسان و حتي در سلسله اعصاب و روح اثرات ويرانگري دارد. در نگاه کلي آدمي را از پدر و مادر خوب بودن باز مي دارد و گاه قدرت بر توليد فرزندان را به كلي از انسان سلب مي کند، افراد همجنس گرا تدريجا به انزوا و بيگانگي از اجتماع و سپس بيگانگي از خويشتن رو مي آورند، و گرفتار تضاد پيچيده رواني مي شوند و اگر به اصلاح خويش نپردازند ممكن است به بيماري هاي جسمي و رواني مختلفي گرفتار مي شوند.

به همين دليل و به دلايل اخلاقي و اجتماعي ديگر، اسلام شديدا همجنس گرايي، را در هر شكل و صورت تحريم كرده و براي آن مجازاتي شديد كه گاه به سر حد اعدام مي رسد قرار داده است.( تفسير نمونه، ج 16، ص 275)

همجنس گرايي چه درميان مردان باشد و يا زنان، در اسلام از گناهان بسيار بزرگ است و هر دو داراي حد شرعي است. حد همجنس گرايي در زنان پس از چهار بار اقرار و يا ثبوت بوسيله چهار شاهد عادل (به شرايطي كه در فقه گفته شده) صد تازيانه است و بعضي از فقها گفته اند اگر زن شوهر داري اين عمل را انجام بدهد حد او اعدام است.( تفسير نمونه، ج 8، ص 193)

رواياتي كه در مذمت همجنس گرايي از پيشوايان اسلام نقل شده آن قدر زياد و تكان دهنده است كه با مطالعه آن هر كس احساس مي كند كه زشتي اين گناه به اندازه اي است كه كمتر گناهي در پايه آن قرار دارد.

از جمله در روايتي از پيامبر(ص) مي خوانيم: «هنگامي كه قوم لوط آن عمل ننگين را انجام دادن (مردها به مرد و زنها هم به زنان اکتفا کردند) زمين آن چنان ناله و گريه سر داد كه اشكهايش به آسمان رسيد و آسمان چنان گريه كرد كه اشك هايش به عرش رسيد در اين هنگام خداوند به آسمان وحي فرستاد كه آنها را سنگ باران كن و به زمين وحي فرستاد كه آنها را فرو بر».( تفسير نمونه، ج 8، ص 193)

در روايت ديگري از امام علي(ع) مي خوانيم كه فرمود: از پيامبر(ص) شنيدم چنين مي گفت: «لعن الله المشتبهين من الرجال بالنساء و المشتبهات من النساء بالرجال؛ لعنت خدا بر آن مرداني باد كه خود را شبيه زنان مي سازند، (با مردان آميزش جنسي مي كنند) و لعنت خداوند بر زناني باد كه خود را شبيه مردان مي كنند (با هم مساحقه مي نمايند)» (وسائل الشيعه، ص 255، ح 14) صاحب جواهر يكي از فقهاي بزرگ شيعه مي فرمايد: «از بعضي از ائمه(ع) روايت شده مساحقه در زنان مثل لواط در مردان مي باشد لكن مجازات مساحقه صد تازيانه مي باشد زيرا در مساحقه آلتي داخل آلت ديگر نمي شود. در روايت ديگر است كه مساحقه، زناي اكبر است كه دختر ابليس در زنان ايجاد كرده همان طور كه ابليس لواط را ايجاد كرده است.»( جواهر الكلام، ج 41، ص 388)

و نيز در روايت آمده است: «زني از امام صادق(ع) درباره مساحقه سؤال نمود حضرت فرمود: حد زناكار را دارد زن گفت: چگونه؟ در حالي كه در قرآن ذكر نشده است، امام فرمود: چرا در قرآن ذكر شده است زيرا آنان با اين كارشان جز اصحاب «رس» هستند.»( وسائل الشيعه، ج 14، ص 262، ح 8)

در دنياي غرب كه آلودگي هاي جنسي فوق العاده زياد است براي توجيه عملشان مي گويند با هيچ گونه منعي طبي براي آن سراغ نداريم، ولي آنها فراموش كرده اند كه اصولا هر گونه انحراف جنسي در تمام روحيات و ساختمان وجود انسان اثر مي گذارد و تعادل او را بر هم مي زند، زيرا مرد و يا زني كه تمايل به جنس موافق دارند هيچ كدام يك مرد و زن كامل نيستند، در كتاب هاي امور جنسي «هموسکچوآليسم» (همجنس گرايي) به عنوان يكي از مهم ترين انحراف ذكر شده است. ادامه اين كار تمايلات جنسي را نسبت به جنس مخالف در انسان تدريجا مي كشد و احساسات طبيعي را از بين برده و موجب سرگرداني رواني و روآوري به مواد مخدر و مشروبات الكي و انحرافات اخلاقي ديگر خواهد شد.

بنابراين مساحقه، مخالف با فطرت سالم و الهي انسان است و طبق روايات فراوان مرتكب آن مستوجب لعن خداوند متعال و فرشتگان مي گردد، و حتي در در برخي از روايات همان گونه كه ملاحظه شد از اين عمل به زناي اكبر يعني بزرگترين زنا تعبير شده است.

1- قبل از هر اقدامي چه خوب است با مراجعه به روان پزشك و انجام برخي معاينات و آزمايشات، از ترشح عادي و نرمال غدد درونريز خود مطمين شويد. چه بسا در اثر ترشح غيرعادي غدد درون ريز چنين تمايلاتي به وجود آمده و با تنظيم ترشح غدد با مصرف دارو تمايلات جنسي شما نرمال شده و به سادگي درمان خواهد شد. يادآوري مي شود از مراجعه به روان پزشك امتناع نكنيد و خجالت نكشيد، كه این مسأله احتمالا يك مشكل جسماني است و همچون ديگر مشكلات قابل درمان. بايد درمان شده و قبل از تشديد بيماري، آن را حل كرد.

2- عدم توجه به ذهنيت ها و افکار مبتني بر تمایل به همجنس و عدم تمايل به جنس مخالف. هیچ گاه به خود تلقین نکنید که: «من به جنس مخالف هیچ علاقه‌ای ندارم و نمی‌توانم این علاقه را در خودم ایجاد کنم». هیچ گاه به خود تلقین نکنید که «علاقه به همجنس و تمایل به برقراری رابطه با جنس مخالف در وجود من نهادینه شده است و امکان تغییر آن وجود ندارد»، چون اولا این گونه نیست و شما با تلاش خود می‌توانید این مشکل را برطرف سازید، و ثانیا، این تصور جلوی هر گونه تلاش اصلاحی شما برای تغییر را می‌گیرد.

3- گاهي اوقات شيطان براي وادار کردن آدمي به گناه از اين کانال بهره مي گيرد يعني مسير هر گناهي را به شکلي هموار مي سازد در اينجا نيز مسير آلوده شدن به برخي گناهان از کانال پشت کردن به جنس مخالف و ازدواج مي گذرد و اين نوع افکار و ذهنيت مقدمه ي ورود به آن وادي است بايد با اين گونه افکار که جز افکار شيطاني نام ديگري بر آن نمي توان نهاد بايد به مقابله پرداخت يعني ذره اي در شيطاني بودن اين افکار ترديد نداشته باشيد.

4 - صحنه هائي از زندگي که در آن شخص همجنس گرا نقش يک مرد، پدر، همسر و پسر خانواده را بر عهده دارد تصور کند و به آن بال و پر دهد و نقش خود را پر رنگ و کاملا مردانه بيان کند. لازم است اين تصوير گري را در قالب ذهن پروري و نوشته ها و رفتار روزانه و تمام حالات واقعي و خيالي و... استمرار دهيد. در يک کلام به مرد بودن خود فکر کند، و همانگونه عمل کند، زندگي مردي و اجتماعي خود را تعقيب کند اگر شش ماه با اين طرز تفكر زندگي كند براي هميشه از آن افكار رهائي خواهد يافت.

5- اجتناب از نگاه شهوت‌آمیز به پسرها. مراقب نگاه خود باشید و همان طور که از نگاه شهوت آمیز به جنس مخالف اجتناب می‌کنید از نگاه هوس آلود به پسرها نیز بپرهیزید. چون از نظر شرعی، نگاه از روی شهوت به همجنس هم حرام است. رسول اکرم صلی الله وعلیه وآله فتنه جوان زیبا را از فتنه دختر باکره بیش‌تر دانسته است (وسائل الشیعه، ج 14، ص 257).

6 - اجتناب ازتمام ارتباطها، مكانها و موقعيت هائي كه انجام انديشه همجنس گرایی را تداعي مي كند.

7- افکار خود را کنترل کنید. سعی کنید به افکار هوس‌آلود در مورد رابطه جنسی با همجنس فکر نکنید. هیچگاه در ذهنتان به این افکار بال و پر ندهید و آن را برای خود نیارایید. برای این کار، تلاش کنید تنها نمانید، چون این گونه افکار بیشتر در هنگام تنهایی به سراغ انسان می‌آید. اگر این افکار، به طور ناخواسته به سراغتان آمد، آن را قطع کنید، از جای خود برخیزید و به میان دوستان یا اهل خانواده بروید و تا زمانی که این افکار کاملا از ذهنتان خارج نشده، جمع دوستان یا خانواده را ترک نکنید.

8- توجه به آثار و عواقب همجنس بازی: انسان به صورت طبیعی تمایل به جنس مخالف دارد. هرگونه کاری که تمایل طبیعی او را منحرف سازد، یک نوع بیماری تلقی می شود. از دست دادن احساسات طبیعی بر جسم و روح انسان تأثیر می گذارد. چه بسا افرادی که به این بیماری مبتلا باشند، گرفتار ضعف قوه جنسی و به اصطلاح سرد مزاجی شوند. از امام صادق علیه‌السلام در مورد فلسفه تحریم لواط سؤال شد، فرمود: اگر آمیزش با پسران حلال بود، مردان از زن‌ها بی نیاز می شدند و این باعث قطع نسل انسان می شد و باعث از بین رفتن آمیزش طبیعی می گشت و این کار مفاسد زیاد اخلاقی و اجتماعی به بار می آورد. ازدواج شرعی، چون موافق فطرت است، به فرمایش قرآن آرام بخش است (سوره روم، آیه 21). ولی هم جنس بازی و لواط، عملی بر خلاف فطرت است و هر چه با فطرت هم خوانی نداشت، تأثیر سوء دارد، یعنی نه تنها فاعل و مفعول با این عمل به آرامش نمی رسند، بلکه بر تحیر و سرگردانی آن‌ها افزوده می شود. به همین دلیل روایات زیادی درباره هم جنس بازی نقل شده که بسیار تکان دهنده است. با مطالعه آن روایات، می توان به پلید بودن این عمل پی برد. قطعاً روایات در جلوگیری از این عادت ناپسند مؤثر است. پیامبر اکرم (صلی الله وعلیه وآله) فرموده‌اند: هر کس با نوجوانی آمیزش جنسی کند، روز قیامت ناپاک وارد محشر می‌شود، آن چنان که تمام آب‌های جهان او را پاک نخواهند کرد و خداوند او را غضب می‌کند و از رحمت خویش دور میدارد و دوزخ را برای او آماده ساخته و چه بد جایگاهی است. سپس فرمود: هرگاه جنس مذکر با مذکر آمیزش کند، عرش خداوند به لرزه درمی‌آید (وسائل الشیعه، ج 14، ص 249). البته واضح است‌ که با توبه، این گناه مانند گناهان دیگر بخشیده می‌شود.

9-از خوابیدن با پسر در یک بستر اجتناب کنید: رسول خدا صلی الله وعلیه وآله می فرماید: بستر فرزندان خود را از سن ده سالگی جدا سازید، یعنی دو برادر یا دو خواهر یا برادر و خواهر زیر یک لحاف نخوابند (وسائل الشیعه، ج 14، ص 171).

10- قطع ارتباط با دوستاني که انسان را به سمت اين گونه رفتارها و افكار دعوت مي كنند و همچنین دوری از موقعيت هایی كه وقتي در كنار آنها قرار مي گيرد اين افكار را برايش تداعي مي کنند.

11- نهایت تلاش خود را بکنید که بیکار نباشید. برای این کار، برای ساعات شبانه روز خود برنامه ریزی کنید. اوقات خود را با مطالعه، گردش با دوستان، ورزش، و... پر کنید.

12- روابط اجتماعی‌تان را گسترش دهید. سعی کنید روابطتان را با دوستان و همکلاسی‌های خوبی که دارید توسعه دهید. با آنان به گردش، سینما، کوهنوردی، شنا، و... بروید و از تنها ماندن دوری کنید. به هر حال، سعی کنید تا حد امکان از انزوا و گوشه‌گیری به در آیید.

در روزها و موقعيت هاي نخستين، عمل كردن به اين راهكارها و دل بريدن از اين حالت سخت و چه بسا ناممكن جلوه كند اما بايد توجه داشته باشيد كه به گفته ي علي(ع) «با ارزش ترين كارها دشوارترين آنهاست» پس اين حالت نشان از ارزشمندي و اهميت تصميم شخص دارد و بايد در مسير عمل كردن به اين تصميم بجا و ارزشمند گامهاي بهتر و بلندتر بردارد.

1- حساس ترين دوره ي زندگي جواني است مي توان گفت سعادت وشقاوت انسان در اين دوره رقم مي خورد بنابراين درک اين مطلب در پيدا کردن مسيرها وهمچنين کنترل غرايز نقش مهمي دارد.

2- موارد تحريک کننده اعم از شنيدني ها، خواندني ها، افکار و... همانند جرقه اي است که کنار مواد محترقه قرار گرفته در اين صورت نتيحه اي جز اشتعال و آتش سوزي مورد انتظار نخواهد بود.

3- معنويات به ويژه نماز نيروهاي خارق العاده اي هستند که خداوند آن ها را قرارداده تا او در دام شياطين گرفتار نشود.

4- تلقين در جهت منفي و مثبت اثر خود را به همراه دارد پس سيگنال هاي منفي راباید كنار گذاشت.

5- آنچه اهميت دارد تعديل وکنترل غريزه جنسي است واين مهم ميسر نمي شود مگر با دور کردن نفس از محرمات ومحرک هايي که خود شخص آن ها را بيشتر از همه مي شناسد.

6- اگر چه لذائذ حرام ونامشروع در ابتدا، قدري خوشايند بوده اما اگر دقت کنيم خواهيم ديد بعد از مدتي پشيماني، ندامت وکدورت رابراي انسان به ارمغان مي آورد.

7- دستور قرآن براي کنترل غريزه جنسي راهگشا است. قرآن مي فرمايد: جوانان مجرد بايد ازدواج کنند واگر نمي توانند عفت به خرج دهند. در واقع راه سومي وجود ندارد واگر باشد به ضرر انسان مي باشد.

8- به دستورات شرعي اعتماد كرده و يقين داشته باشيد سعادت شما در گرو اطاعت از دستورات ديني مي باشد.

9- رسيدگي به خواهش ها نفس را قوي تر کرده وتداوم اين کار باعث ضعيف شدن انسان در مقابل نفس خواهد شد.

10- به خود اميدوار بوده و مصمم باشيد که مي توانيد همه ي گناهان را ترک کنيد.

11- از خداوند وائمه ي اطهار (عليهم السلام) کمک بگيريد و بدانيد اقدام شما براي حل مسايل نفساني نشان از پاک بودن طينت و توجه خداوند به شما است در اين صورت طرد شدن كاملا بي معني خواهد بود.

12- توبه يعني تولد دوباره و باز كردن فصل جديد در زندگي.

13- براي ترك گناه روحيه اي شاد و همراه با نشاط لازم است و با ناراحتي و نا اميدي به جنگ گناهان نمي روند.

14- در خانه خدا هميشه به روي بندگانش باز بوده وخداوند از بازگشت بنده اش بسيار خوشحال مي گردد.

15- فراموش نكنيد بهترين كار كنترل افكار مخربي است كه سراغ انسان مي آيد پس باید اوقات خالي خود را با برنامه هاي مفيد پر کرده، براي زندگي برنامه ريزي داشت و از تنهايي وبيكاري پرهيز نمود.

16- از ازدواج ناامید نباشید. اگر مدتی تمایل خود را به همجنس کنترل کنید، به تدریج خواهید دید که شما هم مانند هر جوان دیگری به جنس مخالف علاقه دارید و خواهان ازدواج هستید.

17- شكست در اين اقدام امري طبيعي است ولي مهم اين است كه شكست باعث پيمودن راه باشد نه توقف در مسير.

18- هر كاري كه عادت انسان شده باشد يك شبه قابل تغيير نيست. در این راه، باید با آگاهی و پشتکار قدم برداشت.

19- باز هم تكرار مي كنم ازدواج بهترين گزينه است.

20- شكست در اين اقدام امري طبيعي است ولي مهم اين است كه شكست باعث پيمودن راه باشد نه توقف در مسير.

منابعی که شما می تواند اطلاعات بیشتری در این موضوع به شما دهد:

ضمنا برای افزایش آگاهی های خود در این موضوع مي توانيد به كتاب هاي زیر مراجعه نمایید:

1. روان شناسي رفتار جنسي، محمد باقر كجباف، نشر روان، تهران، 1381

2. خلاصه روانپزشكي، كاپلان - سادوك، ترجمه نصرت الله پور افكاري، انتشارات آزاده، تهران، 1373.

3. روانشناسی جرائم و انحرافات جنسی، مسعود انصاری، چاپ دوم، تهران، 1359، نشر کتابفروشی اشراقی

منابعی که در این پاسخ از آنها استفاده شد:

1- مكارم شيرازي و همكاران، تفسير نمونه، تهران: دارالكتب الاسلاميه، 1363

4- حر عاملي، وسائل الشيعه، تهران: مطبعه الاسلاميه، 1384

5- محمدحسن بن باقر صاحب جواهر، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران: دار اکتب الأسلامیه، 1386

عباس علي هراتيان

تحریک از طریق چشم

فطری بودن حيا

با سلام و عرض ارادت خدمت شما پرسشگر گرامي از اينكه با اين مركز در ارتباط هستيد خرسنديم و اميدواريم كه اين ارتباط تداوم داشته باشد.

يكي از مسائل دامنه داري كه در محافل علمي مطرح شده است، اين است كه آيا اموري مانند حيا، فطري اند يا فرهنگي ؟ اگر حيا فطري باشد، يك پديده انساني است كه تابع فرهنگ خاصي نبوده، دو ويژگي خواهد داشت: يكي اينكه در همه انسان ها مشترك خواهد بود و ديگري اينكه ثابت خواهد بود، بر اثر گذر زمان، تغيير نخواهد كرد. اما اگر فرهنگي باشد، تابع فرهنگ هر جامعه اي خواهد بود و لذا، نه مشترك ميان همه انسان ها خواهد بود نه ثابت و تغيير ناپذير؛ بلكه ممكن است در برخي انسان ها حيا وجود داشته باشد و در برخي ديگر نه، و ممكن است روزگاري حيا در ميان مردم وجود داشته باشد اما روزگاري برسد كه حيا از ميان آنان، رخت بربندد. بنابراين سوال اصلي اين است آيا انسان چون انسان است شرم دارد و يا چون تابع فرهنگ است شرم دارد؟ آيا علت حيا انسانيت است يا ديانت و فرهنگ؟ برخي بر اين باورند كه حيا از فرهنگ جامعه نشات مي گيرد و اصالت فطري و انساني ندارد. اين افراد براي ادعاي خود دو دليل مي آورند:

الف)تفاوت فرهنگ ها

ممكن است بگويند تفاوت فرهنگ ها دليل غير فطري بودن ارزش هاست؛ مقتضاي فطري بودن ارزش ها ، يكساني و همساني آنها در تمام فرهنگ ها و زمان ها ست؛ اما بر خلاف آن، شاهد تفاوت فرهنگ ها هستيم. مثلا در فرهنگي فلان كار، نابهنجار شمرده مي شود و مردم از انجام دادن آن شرم مي كنند، اما در فرهنگ ديگري همان كار، نابهنجار شمرده نمي شود و در نتيجه مردم از انجام دادن آن ابايي ندارند. بر همين اساس بر اين باورند كه براي يافتن اصالت هاي انساني، بايد به جوامع بدوي و بدور از تمدن روي آورد؛ چراكه دوري آنان از تمدن سبب شده كه از هيچ فرهنگي تاثير نپذيرند و اصالت انساني خود را حفظ كنند.

ب)مطالعه جوامع بدوي نشان مي دهد كه در اين قبيله ها مردم از عرياني عورت خود نزد ديگران و حتي جنس مخالف ابايي ندارند و شرم نمي كنند. و يا زنان اختلاط با مردان را قبيح نمي دانند و يا از نداشتن حجاب، احساس شرم و خجالت نمي كنند؛ بنابراين نتيجه مي گيريم كه ارزش ها و از جمله حيا و شرم پديده هايي فرهنگي و محصول تمدن اند، نه اينكه فطري و ذاتي باشند.

سوالي كه در برابر اين نظريه مطرح مي شود اين است كه: متفاوت بودن فرهنگ و تمدن در چه چيزي تاثير مي گذارد و به اصطلاح، قلمرو تاثير گذاري آن كدام يك از اركان حياست؟ آيا تاثير آن در اصل حياست يا موضوع حيا؟ دو چيز را بايد از يكديگر جدا نمود:موجوديت حيا و موضوع حيا را. اگر تاثير فرهنگ و تمدن بر اصل و ريشه و ماهيت حيا باشد، در حقيقت، موجوديت آن را تحت تاثير قرار مي دهد و در اين صورت هم مي تواند حيا را بيافريند و هم مي تواند آن را نابود كند؛ اما اگر تاثير فرهنگ بر موضوع حيا باشد، اصل موجوديت حيا نمي تواند تحت تاثير قرار دهد بلكه اموري كه موضوع حيا هستند، متاثر شده، دچار تغيير مي شوند. در اين صورت، ممكن است كاري در فرهنگي شرم آور باشد اما در فرهنگ ديگرهمان كار موجب مباهات باشد. در اين فرض موجوديت حيا تغيير نكرده است و اينگونه نيست كه در فرهنگ دوم، ريشه حيا معدوم شود، بلكه آن چيزي كه در فرهنگ اول، موضوع حيا بوده، در فرهنگ دوم از فهرست موضوعات حيا خارج شده است و در عين حال امكان دارد بلكه اينگونه است كه امور ديگري موضوع حيا قرار مي گيرند. در همان جوامع بدوي مي توان مواردي را يافت كه همان مردم ازآن شرم دارند. پس ريشه حيا هرگز از جامعه انساني رخت بر نمي بندد.

تا انسان هست حيا هم هست. آنچه تغيير مي كند، مصداق ها و موردهاي حيا ست. به عبارت ديگر، تفاوت فرهنگ ها موجب تفاوت مصداق هاي حيا مي شود. دليل آن نيز روشن است. يكي از اركان حيا اين است كه ملاكي براي تشخيص نابهنجاري داشته باشيم و بر اساس آن ، امور نابهنجار و شرم آور را معين كنيم. اين مسئله دقيقا به نظام ارزشي مربوط مي شود. نظام ارزشي است كه درست و نادرست، و زشت و زيبا را مشخص مي شازد. در اين جا فرهنگ ها نقش بازي مي كنند.هر فرهنگي داراي نظام ارزشي خاصي است و بر اساس آن، ملاك زشتي امور متفاوت خواهد بود. در نتيجه، كار نابهنجار در هر فرهنگي با فرهنگ ديگر، متفاوت خواهد بود. طبق مطالب بالا روش شد آنچه كه با فرهنگ ها تغيير مي كند موضوعات حيا مي باشد و اصل و ريشه حيا فطري و غير وابسته به فرهنگ است. حيا قابليت ثابتي دارد كه در وجود انسان، نهاده شده است و هر فرهنگ و آييني، به نحوي و در طريقي از آن استفاده مي كند. حتي جامعه هاي بدوي هم عاري از حيا نيستند. آنها نيز داراي يك نظام ارزشي اند و بر اساس اين نظام ارزشي برخي امور را نابهنجار شمرده و انجام دادن آن ار ناروا مي دانند و لذا اگر كسي به آن اقدام كند، مايه شرمساري خواهد بود، هر چند مصداق حيا در آن جامعه با جامعه ديگر تفاوت داشته باشد.

وانگهي براي اثبات فطري بودن با نبودن ، نمي توان جامعه معيار را جامعه اي دانست كه از فرهنگ و تمدن روز به دور است. چنين جامعه اي هر چند از تاثيرات روز به دور است اما نمي توان گفت نسبت به اصالت انساني بكر و دست نخورده است. در چنين مواردي جامعه معيار را بايد انسان نخستين قرار داد كه از تاثير هر فرهنگ و آييني به دور بوده، داراي فطرتي دست نخورده است. خداوند متعال در جريان نقل داستان حضرت آدم و حوا و اخراج آنان از بهشت، تصريح مي كند كه پس از خوردن از ميوه آن درخت ممنوعه، عورت آنان آشكار شد و آنان از اين آشكار شدن متاثر شدند و براي پوشاندن عورت خود تلاش كردند.(اعراف 22) از اين داستان، به روشني مي‏توان فهميد كه آدم و حوا هنگام برهنه شدن، مضطرب و پريشان شدند؛ زيرا براي رهايي از اين حالت، به برگ‏هاي درختان پناه آوردند و خود را با آن‏ها پوشاندند و صبر نكردند تا لباس مناسبي به دست آورند. اين در حالي است كه چون اولين انسان بودند، پوشش براي آن‏ها جنبه اكتسابي هم نداشت. بنابراين، تنها دليل اضطراب ايشان از برهنگي، فطري بودن حيا در آن‏ها بود و چون برهنگي خلاف فطرت است، اضطراب‏آور است.( تفسيرنور،ج4، ص35) بنابر اين تنها دليل اضطراب ايشان از برهنگي ، فطري بودن حيا و به دنبال آن فطري بودن پوشش در آن ها بود و چون برهنگي خلاف فطرت است، اضطراب به همراه دارد.

پژوهشي در فرهنگ حيا، عباس پسنديده، قم:دارالحديث

آداب بجه دار شدن

پاسخ:برادر گرامي؛ حساسيت نسبت به سلامت روحي و جسمي فرزند، نشان از ذهن منطقي شما دارد. قدر اعتمادي كه به ما داريد مي‌دانيم.

خوب است بدانيد، در فرایند تکون نطفه و رشد جنین و کودک عوامل بسیاری تاثیر گذار است؛ نوع تغذیه، میزان آرامش روحی و جسمی، اخلاق و خصوصیات فردی پدر و مادر، اوضاع و احوال زمان و مکان و تاثیر عوامل طبیعی و ... که در روایات اسلامی بصورت دستورالعمل‌های مثبت و منفی اشاره شده است و در کتب فقهی و اخلاقی به عنوان مستحب و مکروه آمده است.

از جمله آن که اگر قبل از نزدیکی کلمه شریفه بسم الله الرحمن الرحیم گفته نشود، شیطان در نطفه شرکت می کند؛ که ممکن است این شرکت از طریق تاثیر گذاری روی فکر پدر و مادر باشد که با جلوه دادن نامحرمی و یا یاد آوری مسائل دیگری افکار آن ها را مشوش نماید و ممکن است از طریق دیگری در سرنوشت جنین تاثیر بگذارد.

«مستحبات»

1- گرفتن وضو

2- گفتن بسم اللّه

‏ 3- در هنگام آميزش تعجيل نكند و زن را براى آن آماده كند تا او هم كاملاً لذت ببرد؛ يعني، کمي با هم گفتگو کنيد سپس ملاعبه و بازي و بعد از آمادگي اقدام کنيد.

4- آميزش در شب‏هاى دوشنبه، سه شنبه، پنج شنبه يا جمعه باشد.

5- هنگام آميزش، آمادگي رواني و جسمي زن و مرد لازم است.

6- نزديكي بهتر است در اول شب نباشد بلكه ساعاتي بعد از خوردن شام باشد زيرا معده پر است نزديكي موجب قولنج و فلج و رعشر و نقرس و سنگ درون و چكيدن بول و فتق و ضعف بينايي مي شود. امام رضا (عليه السلام) فرمود اين عمل را در آخر شب انجام دهيد. زيرا براي بدن صالحتر و مايه اميد بيشتر و ذكاوت بيشتر براي فرزند كه در آن ميان ايجاد مي كند مي باشد. (سفينه البحار ، ج 1، ص 181)

در اين رابطه، موارد مكروهى نيز وجود دارد كه بهتر است از آنها پرهيز گردد:

1- آميزش در شب و روزى كه ماه و خورشيد گرفته است.

2- هنگام غروب خورشيد.

3- هنگام طلوع فجر تا طلوع آفتاب.

4- شب اول ماه غير از ماه رمضان.

5- در شب آخر ماه.

6- آميزش بعد از احتلام در خواب.

7- آميزش در اتاقى كه بچه‏اى وجود داشته باشد.

8- نگاه كردن به آلت تناسلي يكديگر هنگام آميزش.

9- آميزش به صورت عريان.

10- آميزش در زير آسمان.

11- آميزش رو به قبله و پشت به قبله.

12- آميزش، هنگامى كه شكم پر است.

13- آميزش در جايى كه كودكى باشد كه به آنها نگاه كند يا سر و صداى آنها را بشنود، هر چند چيزى متوجه نشود.

14- آميزش در فرصت بين اذان و اقامه نماز كه مخصوص اعمال عبادى است.

15- آميزش بدون وضو يا غسل.

16- آميزش در شب عيد قربان.

17- آميزش در شب عيد فطر.

18. گفتگر هنگام آميزش.

در غير اين مواردي كه مكروه است در ساير مواقع نزديكي و مقاربت اشكالي ندارد.

براي آشنايي با آداب و مستحبات آميزش به كتاب «حليه المتقين» مرحوم علامه مجلسي مراجعه نماييد.

برادر محترم؛ رعايت وظايف ديني و عقلي، قبل از فرزنددار شدن و آموختن مهارت‌هاي لازم فرزندپروردي، در دوران رشد فرزند، آينده‌اي ارزشمند و موفق را براي او و احساس رضايتمندي را براي شما به ارمغان خواهد آورد.

افسردگی علل و درمان آن

«افسردگى» از اختلالات خلقى محسوب مى‏شود كه شيوع آن حدود 15 درصد در طول عمر، و براى زنان تا 25 درصد نيز گزارش شده است‏(كاپلان سادووك، خلاصه روانپزشكى، ترجمه پورافكارى، ج 2، ص 228، انتشارات شهر آشوب.)

افرادى كه به افسردگى مبتلا مى‏شوند، در واقع عواطف و هيجانات آنها دچار اختلال مى‏شود و قادر به ابراز هيجانات و عواطف خود نيستند. اگر كسى پنج تا (يا بيشتر) از علايم زير را در يك دوره يك هفته‏اى داشته باشد، دچار افسردگى اساسى شده است؛ البته به شرط اين كه اين علايم ناشى از يك بيمارى جسمانى نباشد:

1. خُلق افسرده در اكثر مواقع روز (مثل احساس غمگينى و پوچى) ؛

2. كاهش قابل توجهى در علاقه يا احساس به فعاليت‏هاى روزمرّه (تقريباً در همه روز) ؛

3. بى‏خوابى يا پرخوابى تقريباً هر روز ؛

4. احساس خستگى مفرط تقريباً هر روز ؛

5. تحريك يا كندى روانى - حركتى تقريباً هر روز ؛

6. احساس بى‏ارزشى ؛

7. كاهش تمركز و كاهش توانايى تفكر ؛

8. افكار خودكشى به صورت مكرر (البته بدون داشتن طرح خاص يا اقدام به خودكشى)(همان.)

علل افسردگى‏

علل گوناگونى، منجر به بيمارى افسردگى مى‏شود؛ از جمله:

1. عوامل روانى - اجتماعى ؛ مانند: رويدادهاى زندگى و استرس محيطى.

2. عوامل ژنتيكى ؛ مطالعات خانوادگى نشان مى‏دهد كه با كم شدن ميزان قرابت خانوادگى، احتمال ابتلا به اختلال خُلقى نيز كاهش مى‏يابد. همچنين اگر يكى از والدين مبتلا به اختلال افسردگى است، 25 درصد شانس ابتلا به اختلال خُلقى در فرزندان وجود دارد. و اگر پدر و مادر هر دو افسرده باشند، شانس بچه‏ها براى ابتلا به افسردگى 50 تا 75 درصد افزايش مى‏يابد.

3. عوامل زيست شناختى ؛ نوسان در پيك‏هاى عصبى - به ويژه دو ناقل عصبى به نام‏هاى نوراپى نفرين‏(همان، صص 218-226. ) در ضمن همه انسان‏ها نوسانات خلقى و غمگينى را در زندگى تجربه مى‏كنند و نبايد به محض غمگينى، احساس كنند كه به اختلال افسردگى مبتلا شده‏اند. فقط در صورتى مى‏توان برچسب افسردگى را به كسى زد كه حداقل پنج علامت از نشانه‏هاى ذكر شده، به صورت مستمر در او مشاهده شود.

دلمردگی

افسرده ام

خوشحاليم بار ديگر شما مخاطب ما هستيد اميدواريم راهنماي خوبي در رابطه با اين موضوع براي شما باشيم.همانطور كه مي دانيد عواملي مختلف در بروز حالت ناخوشي و كسالت و احساس افسردگي در فرد موثر هستند بهمين علت مقابله و درمان افسردگي با توجه به عوامل آن و ويژگيهاي فرد مبتلا ممكن است متفاوت و از روشها و تكنيكهاي مخصوصي استفاده شود.مثلا از دست دادن يك عزيز، شكست در بعضى از امورات زندگى، مورد تمسخر و استهزا قرار گرفتن، زندگى كردن در غربت و دور از خانواده و... كه معمولا از تكنيكهاي رفتاري و شناختي استفاده و وضعيت را به حال اول برگرداند ولي گاهى اوقات علت غمگينى و افسردگى و بى نشاطى معلوم و شناخته شده نيست و چه بسا علت فيزيكي و شيميايى يا جنبه ارثى و يا عواملى محيطى مبهم دارد. روشن است در اين حالت مشكل كمى بيشتر از حالت طبيعى است و بايد به روان‏شناس، مشاور روان شناس يا روان پزشك مراجعه كرد.

در مورد شما هم چند سوال مطرح است1- چه مدتي اين احساس را داريد؟2- خودتان چه عواملي را دخيل مي دانيد؟3- آيا چرا فكر مي كنيد افسرده هستيد؟4- چرا راهكارهايي را براي خروج از اين حالت بكار گرفته ايد؟5- آيا ديگر دوستانتان همين برداشت را دارند؟6- ايا اين حالت ربطي به سوالات قبلي شما دارد؟جواب اين سوالات مي تواند به شما كمك نمايد تا وضعيت موجود خود را بهتر درك نموده و در جهت وضعيت مطلوب حركت نماييد.لذا در مكاتبه بعدي مي توانيد با بيان جزييات بيشتر از راهكارهاي تخصصي تر نيز استفاده نماييد.در اينجا اين حالت شما را بطور مفصل بررسي نموده و شما با توجه به وضعيت خود راهكارها را عملي سازيد.همانطور كه مي دانيد انسان از نظر خلقي و عاطفي معمولاً يك حالت يكنواخت ندارد. همه انسان‏ها كم و بيش دوره‏هايى از غمگينى و افسردگى را تجربه مى‏كنند و اين امر طبيعى است. شايد يكى از رموز نهفته در نظام آفرينش، براى بهره‏مندى و لذّت بردن بيشتر از لحظات زندگى، همين تجربه‏هاى ناخوشايند و كسالت‏هاى روحى باشد.

همان طور كه بيمارى يك امرى ناخوشايند براى تمام انسان‏هاست امّا براى پى‏بردن به ارزش سلامتى و استفاده لذتبخش از تندرستى و قدردانى و سپاسگزارى از آفريننده همه زيبايى‏ها، تذكر بسيار مهمى است به انسان به عبارت ديگر براى پى‏بردن به ارزش هر نعمتى، ابتلا به فقدان آن، بهترين هشدار دهنده و مناسب‏ترين وسيله براى بيدارى انسان و استفاده بهينه از نعمت‏هاى الهى است. بنابراين بيمارى و كسالت نيز يك نعمت است و اگر نگاه ما به زندگى و حوادث آن اين‏گونه باشد، به طور كلى همه چيز عوض خواهد شد و همه فشارهاى روحى و افسردگى‏ها تبديل به نشاط و شادابى مى‏شود.بنابراين تجربه كردن حالات غمگينى و افسردگى، تا حدود زيادى طبيعى است امّا اگر حالت غمگينى بيش از شش ماه طول بكشد و علايمى از قبيل كم خوابى (يا پرُ خوابى در بعضى افراد)، بى اشتهايى، كاهش عملكرد، عدم تمركز حواس، حالات پرخاشگرانه و... را به دنبال داشته باشد نياز به مراجعه حضوري و تحت درمان قرار گرفتن را دارد.براى مقابله و درمان افسردگي، تكنيك‌هاي متعددي موجود است.بسياري از آنها در كنار مشاوره پزشكي و داروهاي ضدافسردگي استفاده مي شوند.

1.مصرف دارو

پزشك ممكن است استفاده از دارو را به عنوان روش‌هاي كمكي همراه با جلسه‌هاي مشاوره و درمان پيشنهاد كند.مصرف دارو باعث آرامش رواني شده و استرس را كاهش مي‌دهند و مقابله با افسردگي را آسان‌تر مي كنند.

2.مشخص كردن هدف

افرادي كه از اين بيماري رنج مي‌برند اغلب در زندگي روزمره غرق شده‌اند.تعيين هدف براي افراد حتي بدون از دست دادن انرژي كه با افسردگي همراه است به اندازه كافي مشكل است.اين تكنيك به فرد مي‌آموزد چگونه كارها را به بخش‌هاي كوچك‌تر و آسان‌تر براي اجرا تبديل كند.اين عمل با كمك به افراد براي دوباره به دست آوردن حس كنترل بر زندگي با اين بيماري مبارزه مي كند.دوباره يافتن اين قدرت افكار مثبت و و احترام به خود را در شخص تقويت مي‌كند.

3.تكنيك هاي آرامش

فراگرفتن اين تكنيك‌ها مي‌تواند استرس،تنش‌هاي عصبي و اضطراب را كاهش دهد.اين روش به فرد مي‌آموزد چگونه آرامش خود را حفظ كند.روش‌هاي تنفسي مي‌تواند فرد را در حفظ كردن خونسردي ياري كنند.

4.نرمش

نرمش جنگنده اي قوي با انقباضات عضلاني ست و تصوير از خود،اعتماد‌به‌نفس و خودآگاهي را در فرد تقويت مي‌كند.نرمش همچنين سطح اعصاب مخصوصي كه براي بالا بردن روحيه شناخته شده‌اند را افزايش مي‌دهند.مشكل اينجاست معمولا شخص بيمار مي گويد كه به دست آوردن انرژي لازم براي شركت در كلاس‌هاي ايروبيك را ندارد.بايد به تدريج شروع كرد.حتي ده دقيقه تمرين در روز از هيچ بهتر است.براي افزايش انگيزه داشتن يك همراه خيلي بهتر است.حتي يك دور زدن ساده روش فوق العاده‌اي براي شروع است.

راهكارهاي عملي

1- مهمترين عامل خداي متعال است اگر انسان در زندگي خود خداوند را بشناسد و مشغول سير و سلوك به سوي او باشد و از دعا و مناجات بهره كافي ببريد، احساس كسالت و غم وتنهايي و دلتنگي نخواهد كرد زيرا خداوند خود فرموده اند ياد من آرام بخش دلهاست.

2- در مورد اتفاق افتاده و نتايج احتمالي به خداوند توكل نماييد و هر آنچه اتفاق مي افتد را خواست خداوند بدانيد زيرا خداوند مي فرمايد حتي برگي بدون اراده خداوند حركتي نخواهد نمود.

3-همانطور كه تجربه نموده ايد دوست خوب يكي ديگر از عوامل مهمي است كه مي تواند شما را از اين حالت بيرون آورده و تنهايي هاي انسان را پر كند و به انسان سلامتي رواني و آرامش ببخشد، از آن رو توصيه اكيد ما اين است كه همين لحظه با دوستان صميمي خود ارتباط برقرار نمايد و حتما قرار ملاقاتي را بگذاريد و اجازه ندهيد اين حالت بيش از اين روح شما را آزار دهد.سعي نمايد با دوستان خوب خود بيشتر معاشرت نمايد و با هم مسافرت داشته باشيد.

4- مطمئنا در اين مدت همنشيني با كتاب را تجربه نموده ايد البته قبول داريم اهداف مطالعه متفاوت است اما كتاب بهترين دوست انسان است كه اتفاقا در زمينه پر كردن اوقات عمر انسان و خارج نمودن او از تنهايي مهارت بسيار زيادي دارد. كساني كه با مطالعه و كتاب و كتابخانه انس دارند، هرگز احساس ناراحتي و غم و تنهايي نمي كنند.در زمينه علاقه خود كتابي تهيه نموده و با برنامه ريزي سعي نماييد آنرا مطالعه نماييد.

5- ورزش از عوامل مهم اجتماعي شدن و خروج از اين حالت است. توصيه مي كنيم حتما در فعاليت هاي ورزشي شركت كنيد اين موضوع بسيار آرامش بخش و سازنده است.كم هزينه ترين اين فعاليتها پياده روي مي باشد.سعي نماييد صبح و يا عصر بمدت 45 دقيقه همراه كسانيكه دوستشان داريد اين كار را انجام دهيد.

6. شركت در نماز جماعت در مسجد و همچنين شركت در مجالس اهل بيت(ع) و فعاليت هاي گروهي فرهنگي و مذهبي يكي ديگر از راه هاي مبارزه با احساس است.

7. اجتناب از تنهايى؛ بكوشيد به جز مواقعى كه ضرورت دارد، در تنهايى قرار نگيريد.

8. با افكار منفى خود مقابله كنيد؛ يعنى، هر وقت اين افكار به شما هجوم آورد. به هر صورت ممكن خود را از چنبره آن نجات دهيد؛ براى مثال خود را به كارى مانند مطالعه يا هر كار ديگرى كه امكان انجام آن براى شما هست، مشغول كنيد و نگذاريد ذهن شما جولانگاه افكار منفى باشد.

9. به جنبه‏هاى مثبت خود فكر كنيد و بكوشيد آنها را در يك برگه‏اى به صورت فهرست، ليست كنيد.

10. به جاى اينكه به كمبودها، عيب‏ها و ناكامى‏هاى خود بينديشيد؛ به موفقيت‏ها و آن امكاناتى كه در زندگى از آن بهرمند بوده و هستيد فكر كنيد. به عبارت ديگر امكانات و شرايط زندگى ما مانند يك ليوانى است كه بخشى از آن پُر است و بخشى خالى؛ به آن بخش پُر فكر كنيد و از آن بهره ببريد و غصه آن نيمه خالى را نخوريد. فرصت‏هاى زندگى را مغتنم بشمريد و از آنچه در آينده پيش خواهد آمد، نگران نباشيد.

11. به تغذيه خود - به خصوص صبحانه - اهميت بدهيد و هيچ‏گاه بدون خوردن صبحانه، مشغول تحصيل يا مطالعه نشويد.

12. هر وقت احساس دلتنگى مى‏كنيد، حدود ده دقيقه دوش آب ولرم بگيريد و در صورت امكان شنا كنيد.

نكته پاياني اينكه اگر دقت كنيد خود شما نيز مي توانيد عوامل ديگري را شناسايي نماييد كه در برون رفت از اين احساس و رسيدن به احساس شادي و لذت روان مفيد و موثر هستند. در كنار حرم كريمه اهل بيت حضرت معصومه سلام الله عليه براي شما انسانهاي خواستار پاكي دعا مي كنيم و منتظر نظر شما نسبت به اين مطالب هستيم تا در كنار يكديگر به سمت وضعيت مطلوب حركت نماييم.

خيلي تنهام